Het k-woord is taboe bij ESA

29 november 2010 | Van onze AS-redactie

Het huiveringwekkende k-woord krijgt op sportpark Rijkerswoerd geen kans meer. Dat is althans het streven van ESA. Om het verbale geweld en andere misdragingen op het voetbalveld te beteugelen, heeft de Arnhemse club een even opmerkelijk als lovenswaardig initiatief genomen: ‘Goed gedrag wordt beloond’.

De essentie van het verhaal: positief gedrag verdient aandacht, het is stoer om je goed te gedragen. Jeugdcoördinator Harry van Rheede is de initiatiefnemer en heeft inmiddels een karrevracht mooie reacties binnen gekregen. Van Rheede, 63, en al 50 jaar lid van ESA, schetst de bedoeling: “Onze clubscheidsrechters gaan de ESA-jeugdteams beoordelen op gedrag. Maar niet alleen de spelers, ook de grensrechters, de ouders, de leiders. Na afloop van de wedstrijd vullen de scheidsrechters een beoordelingsformulier in. Soms kunnen het ook KNVB-scheidsrechters zijn, maar die hóeven dat niet te doen want de KNVB staat hier buiten. Het gaat puur om ESA-teams. Ook ben ik altijd zelf aanwezig om beoordelingen te geven. Aan de hand daarvan maken wij standen op, en die zullen we in de winterstop publiceren. Aan het einde van de competitie worden teams en de spelers beloond met prijzen, dat kan variëren van een rondleiding in het Gelredome tot een training met een Vitessespeler.”

Nee, Harry van Rheede zal niet elke zaterdag als een politieagent optreden. Hij zal niet als een pitbull tekeer gaan tegen een vader die zijn zoon uitfoetert omdat het joch wéér een opgelegde kans heeft gemist. Hij zal hem wél keurig tot de orde roepen, en hij zal óók die knaap aanspreken die wéér rood heeft gekregen.
En ESA zal zeker optreden als iemand het k-woord gebruikt. Van Rheede: “Daar zij we extra alert op. Als dat gebeurt, dan volgt er een taakstraf. Bij het k-woord moet een speler de week erop een uur lang flyers van Kika (Kinderenkankervrij, red) uitdelen. De betreffende speler draagt een T-shirt met op de rug de tekst ‘kanker verziekt je taal’.
“Als een speler rood heeft gekregen omdat hij een scheidsrechter heeft uitgescholden, moet hij de week erop zelf een wedstrijd bij de pupillen fluiten. Om hem te laten voelen hoe het is als leidsman”.
“Ander voorbeeld: een scheidsrechter vond dat een grensrechter zich te veel liet afleiden door het publiek. Daar maakte hij een notitie van. Daarna zijn we gaan praten met die grensrechter. Dat werkt perfect en iedereen leert ervan.”

In zijn algemeenheid nopen de verruwing van het voetbal en de toename van het verbale geweld rond de velden tot maatregelen. ESA heeft er als een van de grootste clubs in de regio uiteraard mee te maken. ESA heeft 1500 leden, waarvan meer dan 900 jeugdlid zijn. Gigantische aantallen, en wie de organisatiestructuur bekijkt, ziet dat het leiden van de club een tijdrovende en haast professionele aangelegenheid is geworden. De club heeft normen en waarden hoog in het vaandel en laat het niet bij woorden alleen. Zo is Harry van Rheede ook ‘probleemcoördinator’ en fungeert Henriette Verhoeven als preventiemedewerker. En wat bij ESA diep op de achtergrond ook meespeelt, is het incident van 2,5 jaar geleden  waarbij een wedstrijd van de A-jeugd in Cuijk volledig ontspoorde. Dat was wat ESA betreft  ‘eens maar nooit weer’.
Toch is de actie ‘goed gedrag wordt beloond’ anders dan anders. De plannenmakers hebben een geheel andere invalshoek gekozen en de knop als het ware 180 graden omgedraaid: haal eerst het positieve omhoog. Van Rheede: “Spelers die iets extra’s doen, verdienen een schouderklopje. Die jongen die geblesseerd is, maar toch altijd komt kijken bij zijn team, uit en thuis. Dat vinden wij uitblinken door goed gedrag.” Voor de beloningen heeft de club een sponsor gevonden die bidons en flyers beschikbaar stelt.

Is het effect al merkbaar? Van Rheede is heel stellig: “Ten opzichte van vorig seizoen is het aantal misdragingen minder geworden. Het aantal rode en gele kaarten is ook afgenomen. Het helpt dus.”